W zbiorach działu znajduje się ponad 35000 zabytków (całych form lub ich fragmentów). Są to materiały od schyłkowego paleolitu po czasy nowożytne, m. in. z osad neolitycznych, z okresu wpływów rzymskich,  osady wczesnośredniowiecznej, renesansowego zamku w Ząbkowicach Śląskich i z badań średniowiecznych miast Ząbkowic, Ziębic i Złotego Stoku. Są też materiały z grodzisk w Bardzie i w Niemczy, zdeponowane przez Instytut Archeologii Uniwersytetu Wrocławskiego, które po opracowaniu będą udostępniane na wystawach.

Na bazie zbiorów powstają prace doktorskie i artykuły naukowe, udostępniane są materiały do badań porównawczych.

Dział wydaje oświadczenia o gotowości przyjęcia zabytków pozyskanych w trakcie badań archeologicznych prowadzonych na terenie powiatów: dzierżoniowskiego, świdnickiego, wałbrzyskiego i ząbkowickiego.